+30 2310234109
Καλέστε μας για ραντεβού

ΑΠ 1140/2020: Μπορεί μια τράπεζα να διαβιβάσει νομίμως προσωπικά δεδομένα δανειολήπτη σε εταιρείες είσπραξης απαιτήσεων;

To ιστορικό 

Στις 08-12-2008 στην Πάτρα καταρτίστηκε μεταξύ των διαδίκων σύμβαση προσωπικού δανείου, με το οποίο η εναγομένη παραχώρησε στον ενάγοντα το ποσό των 3.000,00 ευρώ πληρωτέο σε 36 μηνιαίες τοκοχρεωλυτικές δόσεις ποσού 92,77 ευρώ έκαστη για τους πρώτους 12 μήνες (σταθερό επιτόκιο), και κυμαινόμενου ποσού (περίπου 98,00 ευρώ) λόγω κυμαινόμενου επιτοκίου, για το υπόλοιπο διάστημα, πληρωτέας έκαστης δόσης κατά την 8η ημέρα εκάστου μηνός. Η εκταμίευση του δανείου έγινε στον ενάγοντα, δια καταθέσεως ολόκληρου του ποσού του δανείου στον υπ' αριθ. ... καταθετικό λογαριασμό, που τηρούσε στην εναγομένη, στον οποίο επίσης λογαριασμό του κατέβαλε τις μηνιαίες δόσεις προς αποπληρωμή του δανείου. Η εναγομένη στην εν λόγω σύμβαση προσωπικού δανείου έθεσε τον όρο με αριθμό 3 που ορίζει ότι "Στην με ειδική συμφωνία των συμβαλλομένων Πρόσθετη Πράξη της παρούσας ορίζεται αναλυτικά το συμφωνημένο ποσό εφ' άπαξ δαπάνης που χρεώνεται ο δανειολήπτης για τη χορήγηση και εξυπηρέτηση του δανείου κατά την εκταμίευση αυτού...", το οποίο ποσό όρισε με την Πρόσθετη Πράξη σε 165,00 ευρώ και τα παρακράτησε κατά την εκταμίευση του δανείου, ήτοι κατέβαλε στον ενάγοντα το ποσό των 2.835,00 ευρώ...Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ο ενάγων κατέβαλε στην εναγομένη για 35 μήνες, ανελλιπώς τις συμφωνηθείσες δόσεις του ανωτέρω δανείου, αρχομένης της πρώτης από την 13η-01-2009 και της τελευταίας την 07η-12-2011 και δεν κατέβαλε την τελευταία ημερολογιακή δόση. Την 09η-01-2012 η εναγομένη του απέστειλε μία επιστολή, με την οποία τον ενημέρωνε, ότι της οφείλει ακόμα το ποσό των 105,79 ευρώ και του ζητούσε να το καταβάλει άμεσα, άλλως θα εκινείτο εναντίον του δικαστικά, και ότι για περισσότερες πληροφορίες μπορούσε να επικοινωνήσει μαζί της στον αναγραφόμενο στην επιστολή τηλεφωνικό αριθμό. Ο ενάγων επικοινώνησε τηλεφωνικώς και δήλωσε, ότι δεν οφείλει πλέον κανένα ποσό, αφού έχει εξοφλήσει όλες τις μηνιαίες δόσεις, πλην της τελευταίας την οποία συμψηφίζει με το μεγαλύτερο ποσό των 165,00 ευρώ, το οποίο ισχυριζόταν ότι η εναγομένη του παρακράτησε παρανόμως ως έξοδα κατά την εκταμίευση του δανείου και ζήτησε να μην τον ξαναενοχλήσουν για το λόγο αυτό. Ακολούθως, η εναγομένη για την ανωτέρω οφειλή του αντιδίκου της διαβίβασε τα προσωπικά του δεδομένα, ήτοι το ονοματεπώνυμο, το πατρώνυμο, την ημερομηνία γέννησης, το επάγγελμα, τη διεύθυνση κατοικίας και εργασίας, τους αριθμούς σταθερού τηλεφώνου του γραφείου και του σπιτιού, τον αριθμό του κινητού τηλεφώνου και την πληροφορία της οφειλής του τόσο στη δική της εισπρακτική εταιρεία, όσο και σε άλλες εισπρακτικές εταιρείες. Ειδικότερα, διαβίβασε τα ανωτέρω προσωπικά του δεδομένα στις εισπρακτικές εταιρείες ... χωρίς προηγουμένως να τον ενημερώσει περί τούτου και έκτοτε, παρά τις έντονες και συνεχείς διαμαρτυρίες του ενάγοντος, συνέχισαν να τον καλούν προστηθέντες των ανωτέρω εταιρειών. Από τα μέσα Ιανουαρίου του 2011 και μέχρι σήμερα ο ενάγων έχει δεχθεί αλλεπάλληλες τηλεφωνικές οχλήσεις από τους ενδεικτικά αναφερόμενους τηλεφωνικούς αριθμούς: ... (από εισπρακτική εταιρεία ...), ... (από εισπρακτική εταιρεία ...), ... (από εισπρακτική εταιρεία ...), ... (από εισπρακτική εταιρεία ...). Από τα ανωτέρω αποδείχθηκε ότι η διαβίβαση των προσωπικών στοιχείων του ενάγοντος και των πληροφοριών από την εναγομένη προς τις ανωτέρω εισπρακτικές εταιρείες έγινε χωρίς προηγούμενη ενημέρωση και συναίνεση του ενάγοντος και ότι οι εταιρείες αυτές επεξεργάστηκαν τα εν λόγω στοιχεία χρησιμοποιώντας αυτά δια των προστηθέντων υπαλλήλων τους, οι οποίοι κάλεσαν τον ενάγοντα στους αριθμούς (σταθερού και κινητού) τηλεφώνου του, κατά το προαναφερόμενο χρονικό διάστημα, για ληξιπρόθεσμη οφειλή προερχόμενη από την ως άνω σύμβαση προσωπικού δανείου. Η εναγομένη ισχυρίζεται ότι είχε τεθεί ο με αριθμό 12 όρος στην μεταξύ τους σύμβαση, ο οποίος αναφέρει "Ο Δανειολήπτης και ο εγγυητής παρέχουν στην Τράπεζα την ρητή και ανεπιφύλακτη συγκατάθεσή τους και εξουσιοδότηση να τηρεί σε ηλεκτρονικό ή μη αρχείο και να επεξεργάζεται τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, τα οποία δηλώθηκαν στην Τράπεζα με την υποβολή της αίτησης για την χορήγηση δανείου, τα οποία μπορούν να γνωστοποιούνται προς χρήση στις εταιρείες του Ομίλου της Εθνικής Τράπεζας καθώς και στα συνεργαζόμενα με την Τράπεζα φυσικά και νομικά πρόσωπα, όπως και τα δεδομένα που προκύπτουν από τη λειτουργία της παρούσας σύμβασης. Η Τράπεζα δικαιούται να επαληθεύει την ορθότητα των προσωπικών στοιχείων του Δανειολήπτη και του Εγγυητή είτε μέσω του Διατραπεζικού Αρχείου συναλλακτικής συμπεριφοράς της Τειρεσίας Α.Ε., είτε μέσω άλλων αρχείων που διατίθενται ελεύθερα σε δημόσια χρήση (π.χ. αρχείο τηλεφώνων ΟΤΕ κλπ).". Από την διατύπωση του ανωτέρω όρου συνάγεται ότι η ενημέρωση εκ μέρους τρίτων συνεργαζομένων με την εναγομένη επιχειρήσεων θα γίνεται στο πλαίσιο της προώθησης προϊόντων και υπηρεσιών και όχι για θέματα που αφορούν την κίνηση του λογαριασμού του δανείου, ότι η όποια συγκατάθεσή του αφορούσε συγκατάθεση για ενημέρωση εκ μέρους τρίτων συνεργαζομένων εταιρειών για προώθηση αγαθών και υπηρεσιών και όχι συγκατάθεση για διαβίβαση προσωπικών του δεδομένων σε εταιρείες ενημέρωσης οφειλετών. Από τον ανωτέρω όρο, ουδόλως αποδεικνύεται από την εναγόμενη, που έχει το βάρος απόδειξης της ενημέρωσης ως υπεύθυνος επεξεργασίας, κατά τα προαναφερθέντα στη μείζονα σκέψη, ότι αυτή κατά τον παραπάνω χρόνο της συλλογής δεδομένων είχε ενημερώσει τον ενάγοντα κατά τρόπο σαφή για την ταυτότητα του υπευθύνου επεξεργασίας, την ταυτότητα του τυχόν εκπροσώπου του, για τον σκοπό της επεξεργασίας (διαβίβασης) και για τους αποδέκτες ή τις κατηγορίες αποδεκτών, όπως απαιτείτο κατ' άρθρον 11 παρ. 1 α, β, γ Ν. 2472/1997. Η εναγομένη εξάλλου δεν επικαλέσθηκε, ούτε απέδειξε ότι είχε προβεί σε τέτοια ενημέρωση μεταγενέστερα, μετά την συλλογή των δεδομένων και πριν από τη διαβίβασή τους προς τις προαναφερόμενες εισπρακτικές εταιρείες. Επιπρόσθετα, στον ανωτέρω όρο της σύμβασης προσωπικού δανείου δεν γίνεται καμία αναφορά σε άλλες εταιρείες που θα τηρούν ή στις οποίες θα διαβιβάζονται τα προσωπικά δεδομένα του πιστούχου - ενάγοντος. Για την ορθή και νόμιμη εφαρμογή των διατάξεων, που αφορούν στην ενημέρωση του ενάγοντος από την εναγόμενη τράπεζα και την συγκατάθεση του πρώτου για την επεξεργασία και διαβίβαση σε τρίτους των προσωπικών του στοιχείων, η εναγομένη τράπεζα ήταν υποχρεωμένη να τον ενημερώσει ειδικώς για τις εταιρείες ενημέρωσης οφειλετών, με τις οποίες συνεργάζεται (επωνυμία, έδρα κ.λ.π) στις οποίες είχαν διαβιβαστεί τα προσωπικά στοιχεία του ενάγοντος και οι οποίες θα τον καλούσαν προς ενημέρωση και διευθέτηση της οφειλής του, γεγονός που δεν απεδείχθη ότι έλαβε χώρα στην προκειμένη περίπτωση. Άλλωστε, ως "συγκατάθεση" υπό την έννοια του ν. 2472/1997 ορίζεται η ελεύθερη, ρητή και ειδική δήλωση βούλησης, που εκφράζεται με τρόπο σαφή και εν πλήρη επιγνώσει, με την οποία το υποκείμενο των δεδομένων, αφού προηγουμένως ενημερωθεί, δέχεται να αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, που το αφορούν, οι δε τυποποιημένοι σχετικά όροι που απαντώνται σε κάθε σύμβαση και δεν αποτελούν προϊόν διαπραγμάτευσης αλλά προσχώρησης του καταναλωτή ώστε το εκάστοτε αίτημά του για λήψη πίστωσης να τύχει έγκρισης από την τράπεζα, δεν αρκεί προς θεμελίωση της συγκατάθεσης υπό την ανωτέρω έννοια. Οι προαναφερόμενες παράνομες και υπαίτιες πράξεις και παραλείψεις της εναγομένης (δια των προστηθέντων οργάνων της) προσέβαλαν την προσωπικότητα του ενάγοντος και προκάλεσαν σ' αυτόν σημαντική ηθική βλάβη, ενώ τα όργανά της, κατά την επεξεργασία (διαβίβαση) των προσωπικών δεδομένων του, χωρίς την προηγούμενη ενημέρωσή του, όφειλαν να γνωρίζουν την πιθανότητα επέλευσης της προαναφερόμενης ηθικής βλάβης. Ενόψει δε του είδους του θιγόμενου αγαθού, του μεγέθους της προσβολής, των συνθηκών τέλεσης αυτής, του βαθμού υπαιτιότητας των οργάνων της εναγομένης και της κοινωνικής και οικονομικής καταστάσεως των διαδίκων η καταβλητέα εύλογη χρηματική ικανοποίηση πρέπει να ορισθεί στο ποσό των 5.869,40 ευρώ (που είναι το ελάχιστο ποσό κατά τον ως άνω νόμο, ήτοι το ισόποσο των 2.000.000 δραχμών) του πέραν αυτού αιτουμένου ποσού απορριπτομένου, καθόσον σκοπός του νομοθέτη δεν είναι ο πλουτισμός του υποκειμένου (εν προκειμένου του ενάγοντος) αλλά η συμμόρφωση των υπεύθυνων επεξεργασίας στις οριζόμενες από τις διατάξεις του Ν. 2472/1997, 3758/2009, ως τροποποιήθηκε με τον Ν. 4038/2012, υποχρεώσεις τους. Πρέπει, δε, να σημειωθεί, ότι ενώ όπως προαναφέρθηκε η υπαιτιότητα της εναγομένης τράπεζας τεκμαίρεται, η τελευταία δεν απέδειξε ότι ανυπαιτίως αγνοούσε τα θεμελιωτικά του πταίσματός της πραγματικά γεγονότα, ως έδει, για να απαλλαγεί από την ευθύνη της..., απορριπτομένου του ισχυρισμού της περί ελλείψεως παθητικής της νομιμοποίησης ως ουσιαστικά αβάσιμου...". Με τις σκέψεις του αυτές, το Μονομελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως εφετείο, δέχθηκε την έφεση του ήδη αναιρεσίβλητου, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, που είχε απορρίψει την ένδικη αγωγή αυτού, λόγω μη καταβολής του ανάλογου δικαστικού ενσήμου και αφού κράτησε και δίκασε αυτή, τη δέχθηκε, εν μέρει, ως, κατ' ουσίαν, βάσιμη και υποχρέωσε την ήδη αναιρεσείουσα, εναγομένη να καταβάλει στον ήδη αναιρεσίβλητο, ενάγοντα το ποσό των 5.869,40 ευρώ, νομιμοτόκως. Συμπερασματικά, κατά τις προπαρατεθείσες παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: α) η αναιρεσείουσα δανείστρια Τράπεζα, κατά την κατάρτιση της μεταξύ αυτής και του δανειολήπτη αναιρεσίβλητου σύμβασης δανείου, συνέλεξε από τον ίδιο, δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που τον αφορούν, όπως τα στοιχεία του ονόματός του και τον αριθμό τηλεφώνου της οικίας του, καθώς, ακολούθως, και της εξέλιξης του ύψους της εκ του δανείου οφειλής, καθόσον το δάνειο δεν είχε ομαλή εξέλιξη, λόγω μη καταβολής από το δανειολήπτη αναιρεσίβλητο οφειλόμενης δόσης του δανείου, β) η αναιρεσείουσα, ως υπεύθυνη επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αφορούν το δανειολήπτη αναιρεσίβλητο, διαβίβασε τα ως άνω προσωπικά δεδομένα του τελευταίου, και την επεξεργασία τους, στις εισπρακτικές εταιρείες ... για να χρησιμοποιήσουν αυτά στην ενημέρωση του αναιρεσίβλητου για την οφειλή του και την υπενθύμιση της υποχρέωσης καταβολής αυτής στην αναιρεσείουσα, γ) η διαβίβαση των προσωπικών δεδομένων του αναιρεσίβλητου στις ανωτέρω εταιρείες, έγινε χωρίς η αναιρεσείουσα, υπεύθυνη επεξεργασίας αυτών, να ενημερώσει τον αναιρεσίβλητο, υποκείμενο των δεδομένων, ότι οι συγκεκριμένες εταιρείες θα είναι αποδέκτες των προσωπικών του δεδομένων, δ) στην υποβληθείσα για τη χορήγηση του δανείου αίτηση, που ο αναιρεσίβλητος συμπλήρωσε και υπέγραψε, αναγράφεται, εκτός των άλλων, ότι, ο δανειολήπτης παρέχει "...στην Τράπεζα την ρητή και ανεπιφύλακτη συγκατάθεσή του και εξουσιοδότηση να τηρεί σε ηλεκτρονικό ή μη αρχείο και να επεξεργάζεται τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, τα οποία δηλώθηκαν στην Τράπεζα με την υποβολή της αίτησης για την χορήγηση δανείου, τα οποία μπορούν να γνωστοποιούνται προς χρήση στις εταιρείες του Ομίλου της Εθνικής Τράπεζας καθώς και στα συνεργαζόμενα με την Τράπεζα φυσικά και νομικά πρόσωπα, όπως και τα δεδομένα που προκύπτουν από τη λειτουργία της παρούσας σύμβασης...". 

Τι απεφάνθη ο Άρειος Πάγος 

Υπό τα δεδομένα αυτά, η ενημέρωση του υποκειμένου προσωπικών δεδομένων στην κρινόμενη υπόθεση αναιρεσίβλητου, από την υπεύθυνη επεξεργασίας των δεδομένων, αναιρεσείουσα, η οποία πραγματοποιήθηκε με τη σχετική αναγραφή στο έντυπο της αίτησης χορήγησης του δανείου, ότι αποδέκτες των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα του αναιρεσίβλητου δανειολήπτη, τα οποία αφορούν την είσπραξη των απαιτήσεων της αναιρεσείουσας Τράπεζας, σε περίπτωση μη εκπλήρωσης των υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται με τη σύμβαση δανείου, είναι, εκτός των άλλων, και συνεργαζόμενα με την Τράπεζα φυσικά και νομικά πρόσωπα, όπως οι προαναφερθείσες εταιρείες, πληροί την απαιτούμενη, κατά τα γενόμενα δεκτά, ενημέρωση του υποκειμένου των δεδομένων για τους αποδέκτες των προσωπικών του δεδομένων που συνελέγησαν κατά τη χορήγηση της πίστωσης και συνεπώς η ενέργεια αυτή της αναιρεσείουσας δεν συνιστούσε παραβίαση των ρυθμίσεων του άρθρου 11 παρ. 1 περ. γ' ν. 2472/1997. Και τούτο διότι, λαμβανομένου υπόψη ότι, οι ανωτέρω εταιρείες, με αντικείμενο την είσπραξη απαιτήσεων, στις οποίες διαβιβάστηκαν τα προσωπικά δεδομένα του ήδη αναιρεσίβλητου, ενάγοντος, θεσπίσθηκαν το πρώτον με το ν. 3578/2009, δηλαδή μετά την κατάρτιση της συμβάσεως δανείου μεταξύ των διαδίκων και, ως εκ τούτου, δεν θα μπορούσε να αναγραφεί στην επίμαχη δανειακή σύμβαση ότι τα ως άνω δεδομένα θα διαβιβασθούν και σ' αυτές, εμπίπτουν στην έννοια των "συνεργαζομένων", με την αναιρεσείουσα, εναγομένη, τράπεζα νομικών προσώπων, αφού είχε αναθέσει, σ' αυτές, να εισπράττουν, για λογαριασμό της, από τους δανειολήπτες, οφειλέτες της, τις κατ' αυτών απαιτήσεις της. Επομένως, το Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών, που δίκασε κατ' έφεση και έκρινε ότι η αναιρεσείουσα Τράπεζα, όφειλε, εκτός από την πραγματοποιηθείσα κατά τη συλλογή των προσωπικών δεδομένων του αναιρεσίβλητου, να προβεί σε ενημέρωση αυτού για τη διαβίβαση των προσωπικών του δεδομένων, κατά το χρόνο διαβίβασης αυτών στις ως άνω εισπρακτικές εταιρείες και με την παράλειψή της αυτή και την εν συνεχεία χρήση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα αυτού, από τις ως άνω εισπρακτικές εταιρείες, προκάλεσε σ' αυτόν ηθική βλάβη και θεμελίωσε την αξίωσή του για καταβολή χρηματικής ικανοποίησης, παραβίασε τους ανωτέρω κανόνες ουσιαστικού δικαίου, με εσφαλμένη υπαγωγή, σ' αυτούς, των ανελέγκτως γενόμενων δεκτών πραγματικών περιστατικών στον εφαρμοσθέντα ως άνω κανόνα ουσιαστικού δικαίου. Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο σχετικός δεύτερος αναιρετικός λόγος, που κατά το περιεχόμενό του, έστω και αν δεν γίνεται επίκληση, εναρίθμως, συγκεκριμένης αναιρετικής πλημμέλειας, εκτιμάται ως από τον αριθμό 1 εδ. α' άρθρου 560 ΚΠολΔ και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το μέρος της, με το οποίο, εσφαλμένα εφαρμόζοντας τους ανωτέρω κανόνες ουσιαστικού δικαίου, δέχθηκε την ένδικη αγωγή του αναιρεσίβλητου και του επιδίκασε το παραπάνω χρηματικό ποσό ως χρηματική ικανοποίηση της ηθικής του βλάβης. Ενώ, παρέλκει η έρευνα του πρώτου λόγου, με τον οποίο προβάλλεται η αναιρετική πλημμέλεια από την ίδια, ως άνω διάταξη, συνισταμένη στο ότι το Εφετείο, με το να επιδικάσει στον ήδη αναιρεσίβλητο, ενάγοντα, ως χρηματική ικανοποίηση της ηθικής του βλάβης, το ποσό των ποσό 5.869,40, ως το ελάχιστο προβλεπόμενο από τη διάταξη της παρ. 2 άρθρου 23 του Ν. 2472/1997, η οποία, κατά την άποψη της αναιρεσείουσας, είναι ανεφάρμοστη, ως αντικειμένη στην παρ. 1 εδ. δ' του άρθρου 25 του Συντάγματος, υπερέβη τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας και παραβίασε, ευθέως, τους ανωτέρω κανόνες ουσιαστικού δικαίου.

Share: 

Σχετικά με εμάς

Το δικηγορικό γραφείο «IVY LEGAL» στη Θεσσαλονίκη αποτελείται από άρτια καταρτισμένους έμπειρους δικηγόρους και νομικούς συμβούλους με υψηλή κατάρτιση.

Newsletter

Newsletters

Μείνετε ενημερωμένοι για τις υπηρεσίες μας. Αφήστε μας το e-mail σας και εγγραφείτε στο newsletter μας.

Επικοινωνία

Δικηγορικό Γραφείο‎ Θεσσαλονίκη | Ivy legal

Κ. Ντηλ 19 & Τσιμισκή, Θεσσαλονίκη

+30 2310 234 109

info@ivylegal.gr

www.ivylegal.gr